PARK MUŻAKOWSKI

PARK HISTORIA PRZYRODA SPACER MAPA INFO
 

 

 

 

 

 

 

 

 
Przybysze jadący z Żar w kierunku polsko-niemieckiego przejścia granicznego w Łęknicy już z daleka mogą cieszyć się wspaniałym widokiem Parku – Arboretum i Pól Bronowickich.

Arboretum założone w drugiej połowie XIX wieku przez Eduarda Petzolda jest unikatową kolekcją ponad 3000 gatunków drzew i krzewów. Swym charakterem przypomina naturalny las, jednak wnikliwe oko zwiedzającego może wychwycić zarówno dawne alejki, jak różnorodność i mnogość gatunków roślin, które nigdy nie wyrosłyby tu w naturalnych warunkach.
 


Pola Bronowickie są nierozłącznym elementem i dopełnieniem Parku. Mało kto wie, że pośród nich istniała kiedyś założona przez Pücklera ornamentalna farma – gospodarstwo z domem zarządcy. Prowadziła do niej aleja kasztanowców, istniejąca do dziś. Po samym gospodarstwie pozostały tylko ruiny domu i zabudowań, zatopione w bujnej roślinności, jednak pola nadal tworzą otulinę dla Parku.

Kontynuując podróż przez Łęknicę ulicą 1 Maja, należy skręcić w prawo w ulicę Hutniczą, aż dojedzie się do drewnianego Pawilonu Informacyjnego. To w nim można uzyskać informacje o Parku i właśnie stąd zaczyna się zwiedzanie jego polskiej części.

Jeśli nie ma się zbyt dużo czasu, należy przejść najkrótszą trasą obiegającą centralną część Parku, aby poczuć choć namiastkę niesamowitej atmosfery miejsca i aby móc podziwiać najważniejsze i najbardziej spektakularne widoki. Pierwsze kroki kieruje się więc do Kamienia Pücklera, głazu z medalionem z podobizną księcia, wystawionego przez rodzinę von Arnim dla upamiętnienia założyciela Parku. Po drodze mija się okazały średniowieczny dąb Klementyny i łąkę łagodnie opadającą ku Nysie Łużyckiej. Wiekowe dęby były dla Pücklera bardzo ważnym elementem kompozycyjnym. Wnosiły nie tylko majestat i piękno, ale również swoistą moc i symbolikę. Najokazalsze drzewa książę uczcił nadając im imiona kobiet i germańskich bogów. Ze wzgórza Hilke, na którym stoi Kamień Pücklera roztacza się przepiękna panorama z widokami na Nysę Łużycką z Mostem Podwójnym spinającym jej brzegi i niemiecką część Parku z Zamkiem Starym i Nowym, Oranżerią i otaczającymi je malowniczymi ogrodami. Spod Kamienia należy przejść dalej do Mostu Królewskiego, który góruje nad wąwozem przecinającym skarpę pierwszego tarasu. Pierwotnie most miał konstrukcję drewnianą, obsadzoną dzikim winem. W 1854 roku została ona zamieniona budowlą murowaną, którą można oglądać do dziś. Do Pawilonu Informacyjnego wraca się drogą biegnącą wzdłuż rzeki, z której ogląda się Park z zupełnie innej perspektywy.
 


Prawdziwa podróż po Parku Mużakowskim trwać musi jednak znacznie dłużej. Drogi i ścieżki zaprojektowane i poprowadzone przez Pücklera oprowadzają po terenie całego założenia w tak przemyślany sposób, aby za kolejnym zakrętem zaskakiwać nową budowlą, ciekawym drzewem, czy pięknymi widokami. Wybór trasy spaceru zależy już tylko od woli i kaprysu zwiedzającego.

Na uwagę zasługuje szereg budowli i zakątków, które trzeba odwiedzić. Domek Angielski usytuowany jest w dalszej, północnej części Parku. Inspiracją dla powstania tego miejsca były malownicze wsie angielskie, które Pückler widywał podczas swych podróży. Dlatego też teren ten nazywany był czasami Anglią. W rzeczywistości nie był to jeden budynek, a cały kompleks obejmujący karczmę, domek karczmarza, krytą kręgielnię, strzelnicę, altany i pawilon taneczny. Domek Angielski powstał już w 1820 roku i istniał praktycznie do II Wojny Światowej. Dzisiaj teren Domku Angielskiego jest mało czytelny, zachowały się jedynie ruiny kręgielni i fundamenty niektórych pawilonów.

Miejscem, do którego warto dotrzeć jest Dąb Hermana otoczony kręgiem kamiennych siedzisk. Było to okazałe drzewo pod którym, jak podaje legenda, w dawnych czasach odbywały się sądy. W 1991 roku dąb został powalony od uderzenia pioruna. Dwa lata później w pniu pozostałym po Dębie Hermana posadzono młode drzewo, aby kontynuowało tradycję tego miejsca. W drodze powrotnej idąc od Dębu Hermana mija się Wzgórze Marii. Jest ono jednym ze wzniesień w centralnej części Parku, którego nazwa pochodzi od obrazu Matki Boskiej ustawionego na wzgórzu za czasów Pücklera. Wzgórze jest kolejnym miejscem, z którego roztaczają się malownicze widoki na Park.
 


Mauzoleum usytuowane było na krawędzi górnego, wschodniego tarasu rzecznego, na zamknięciu głównej osi widokowej biegnącej z Nowego Zamku na Park. Ta neogotycka budowla wzniesiona na planie krzyża powstała w latach 1886 - 1888 dla upamiętnienia śmierci żony hrabiego von Arnim. Mauzoleum było też miejscem pochówku hrabiego, jego drugiej żony i innych członków rodziny. Niestety budowla została zniszczona podczas działań II Wojny Światowej. Dzisiaj na jej miejscu wybudowano nasyp naśladujący obrys jej fundamentów i ustawiono granitowy krzyż, który jest widoczny nawet z odległych miejsc Parku. Jednocześnie z Mauzoleum można podziwiać widoki na łąkę, park i oba Zamki z Oranżerią po drugiej stronie Nysy Łużyckiej.

Jeśli doszło się do Mauzoleum, warto też przejść do Szkółek. Szkółki funkcjonowały już za czasów Pücklera jako teren, gdzie produkowano materiał roślinny dla Parku. W okresie powojennym były też zapleczem gospodarczym ze szklarniami i sadem. Dzisiaj miejsce to straciło swoją funkcję użytkową, przyciąga jednak malowniczością otoczenia Jeziora Słowików i starego sadu oraz różnorodnością roślin i ptaków.

Most Arkadowy to kolejna budowla, która zachowała się jeszcze z czasów księcia Pücklera. Most biegnie nad głębokim wąwozem, w sąsiedztwie Mauzoleum i Szkółek. Choć jego obecny stan nie jest dobry, niewątpliwie urzeka górując nad terenem. olejnym mostem parkowym, będącym swego rodzaju bramą do Parku jest Wiadukt. Został on zbudowany w 1863 roku przez Fryderyka Niderlandzkiego.

Spacerując po Parku Mużakowskim należy pamiętać, że po drugiej stronie Nysy Łużyckiej znajduje się jego druga, integralna część. Widziane z daleka widoki na Zamek Stary i Nowy, Oranżerię, otaczający je ogród kwiatowy, czy Park Górski, nie oddadzą ich prawdziwej natury i klimatu. Warto więc przejść na stronę niemiecką i spędzić tam trochę czasu, tym bardziej, że swoim charakterem i kompozycją znacznie odbiega ona od polskiej części Parku.

Podczas spaceru na pewno zachwycą ogrody kwiatowe okalające zamki: Ogród Niebieski, Ogród Panów, Ogród Zamkowy, Zamki, Oranżeria, inne budowle i piękne widoki na wschodnią stronę.

 

Barbara Furmanik "Park Mużakowski"
fragm. "Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy" Łęknica 2005

 

fot. Andrzej Buczyński

 
PARK HISTORIA PRZYRODA SPACER MAPA INFO