PARK MUŻAKOWSKI

PARK HISTORIA PRZYRODA SPACER MAPA INFO
 

 

 

 

 

 

 

 

 
Rodzina von Pückler od wieków posiadała swoją siedzibę rodową w Muskau. Na początku wieku XIX był to zamek z otaczającym go parkiem położonym nad rzeką Nysą. W 1811 roku książę Hermann von Pückler-Muskau odziedziczył go po zmarłym nagle ojcu. Dla księcia był to początek jego życiowego dzieła – parku w zupełnie nowym stylu, podpatrzonym podczas zagranicznych podróży do Anglii i Irlandii. Park stał się miejscem ogrodniczych, architektonicznych i inżynierskich doświadczeń, których obserwacje i wyniki Pückler przekazał później w wydanym w 1834 roku traktacie “Szkice o ogrodnictwie krajobrazowym”.
 


W latach 1815-1845 stara rodowa rezydencja rozrosła się w rozległe założenie parkowe w stylu krajobrazowym. Przebudowano zamki i otoczono je sztuczną rzeką – Nysą Hermana. Przemodelowano teren, zmieniono układ dróg, wybudowano budowle ogrodowe i mosty przez Nysę, nasadzono tysiące drzew i krzewów. Majątek obejmował teraz centrum rezydencjonalne z dwoma zamkami otoczonymi ogrodami kwiatowymi, ogród spacerowy – pleasureground oraz park krajobrazowy. Całość została perfekcyjnie wpisana w naturalne wnętrze doliny Nysy, gdzie budowle parkowe wtapiały się w krajobrazowe tło. Całość stworzyła kompozycję w wielkim stylu, ujętą na podobieństwo galerii obrazów oglądanych kolejno przez widza poruszającego się po odpowiednio wytyczonych drogach.

W realizacji projektu brali udział znakomici współpracownicy: Karl Friedrich Schinkel, autor projektu przebudowy budynków rezydencji i budowli parkowych, malarz August Schirmer, angielski architekt John Adey Repton oraz bliski współpracownik, ogrodnik Jacob Heinrich Rehder.

Wielki zapał do zmian stopował pogłębiający się kryzys finansowy. Prace prowadzone bowiem na tak ogromną skalę oraz podróże księcia, pochłaniały znaczne sumy. Z pierwotnej koncepcji parku, obejmującej ponad 700 ha, Pückler zrealizował zaledwie nieco ponad 250 ha. Majątek postanowiono więc sprzedać.
 


Po sprzedaży dóbr w 1845 roku, prace nad realizacją projektu Pücklera kontynuowane były przez kolejnych właścicieli założenia. Książę Fryderyk Niderlandzki kazał przebudować i zmodernizować niektóre budowle parkowe. W tym okresie we wschodniej części Parku powstało Arboretum, dzieło Eduarda Petzolda, cenionego wówczas ogrodnika. Kolekcja licząca prawie 3000 rodzimych i introdukowanych gatunków roślin drzewiastych i krzewiastych zyskała miano najbardziej znaczącej w Niemczech.

Po śmierci Fryderyka Niderlandzkiego w 1883 roku dobra Muskau przejęła rodzina von Arnim. W jej posiadaniu majątek pozostał do 1945 roku. Arnimowie kontynuowali myśl Pücklera, starając się godnie naśladować jego idee. W parku wprowadzono uzupełnienia i modyfikacje. W latach 1886-1888 w miejscu przeznaczonym przez Pücklera na wzniesienie Kaplicy Grobowej powstało Mauzoleum projektu Juliusza Raschdorffa, wybudowane dla zmarłej tragicznie żony hrabiego von Arnim. W pierwszych latach XX wieku w centralnym punkcie kompozycji Parku ustawiono pomnik ku czci jego twórcy – księcia Hermana von Pückler.

W konsekwencji II Wojny Światowej Park został podzielony granicą państwową na Nysie Łużyckiej. Po stronie niemieckiej znalazło się centrum rezydencjonalne z dwoma zamkami i ogrodami ozdobnymi oraz park górski, natomiast po stronie polskiej park krajobrazowy. Wschodnia – polska część Parku została włączona do gospodarstwa Lasów Państwowych, w którym pozostawała prawie do końca lat 80-tych.

 

Barbara Furmanik "Park Mużakowski"
fragm. "Park Mużakowski i atrakcje geoturystyczne okolic Łęknicy" Łęknica 2005

 

fot. Andrzej Buczyński

 
PARK HISTORIA PRZYRODA SPACER MAPA INFO