|
Powiat Żarski położony jest w
południowo-zachodniej części województwa lubuskiego na Wysoczyźnie
Żarskiej, przy granicy polsko-niemieckiej na Nysie Łużyckiej. Powiat
zajmuje powierzchnię 1394 km2, zamieszkiwany jest przez około 99.200
osób. Skupia 10 gmin i jest jednym z największych na terenie
województwa lubuskiego. Na północy graniczy z powiatem krośnieńskim
i zielonogórskim, na wschodzie z żagańskim, na południu ze
zgorzeleckim i na zachodzie z Krajem Związkowym Brandenburgii i z
Krajem Związkowym Saksonii.
Pod względem ukształtowania powierzchni teren
powiatu jest mało zróżnicowany. Najwyżej położony punkt znajduje się
na Wzgórzach Żarskich, na północ od wsi Łaz (229m npm.),
a najniższy w dolinie Nysy Łużyckiej, na północ od wsi Olszyna
(poniżej 90 m npm.). Najbardziej urozmaicona rzeźba znajduje się na
terenie Wzgórz Żarskich, a szczególnie na ich zachodniej krawędzi,
między dzielnicą Żar - Kunicami a wsią Łaz.
|
 |
|
W budowie geologicznej powiatu najczęściej
występującą formą są utwory trzeciorzędowe i czwartorzędowe leżące
bezpośrednio na osadach triasowych. Są one wykształcone w postaci
piasków, żwirów, iłów, mułów i węgla brunatnego. Tylko w okolicach
Przewozu i Łęknicy podłoża trzeciorzędu stanowią utwory kredy
wypełniające Nieckę Północnosudecką.
Przeważają gleby na ogół słabej i średniej
bonitacji (IV – VI klasy) ze względu na charakterystyczny duży
udział gleb mało urodzajnych, wytworzonych z piasków luźnych, na
sandrach, terasach pradolin i stożkach napływowych. Gleby typu
czarne ziemie (2,94%), wykształcone z piasków gliniastych, występują
w okolicy Piotrowa. Powierzchnia użytków rolnych stanowi 35,78%
powierzchni powiatu.
Obszar powiatu leży w dorzeczu dwóch rzek sudeckich - Nysy Łużyckiej
i Bobru. Powierzchniowy dział wodny między Nysą Łużycką a Bobrem ma
kierunek południowo–wschodni i północno–zachodni i przebiega przez
miejscowości: Lipna Łużycka, Jamno, Straszów, Drozdów, Olbrachtów,
Grabik, Bieniów i Włostów. Na terenie powiatu biorą początek rzeki
Lubsza i Skróda, a także wiele drobnych potoków będących dopływami
tych rzek oraz dopływami Bobru i Czernej Wielkiej. Wody stojące
reprezentowane są przez polodowcowe jeziora: Brodzkie, Suchodolskie,
Głębockie, Płytkie, Proszkowskie i przez największe w Polsce zespół
110 zbiorników wodnych o łącznej powierzchni 150 ha, stanowiące
antropogeniczne pojezierze Łuk Mużakowa. Dla gospodarki wodnej duże
znaczenie mają wody podziemne wykorzystywane głównie dla celów
gospodarki komunalnej.
Na terenie powiatu występują duże kompleksy leśne. Zajmują one
obszar 705,4km2, co stanowi 51% ogólnej powierzchni powiatu. Powiat
Żarski należy do najbardziej lesistych powiatów województwa
lubuskiego. W lasach dominującym gatunkiem jest sosna, a drzewa
liściaste występują w formie domieszek. Sosna stanowi 3/4 składu
gatunkowego lasów. Pozostałe gatunki to jodła, świerk, olcha szara.
Przeważają drzewostany zaliczane do I i II klasy wiekowej.
Gospodarkę leśną prowadzi pięć nadleśnictw. Kluczowymi
nadleśnictwami na terenie powiatu są: Nadleśnictwo Lipinki Łużyckie,
Nadleśnictwo Lubsko, Nadleśnictwo Wymiarki. Na terenie Nadleśnictwa
Lubsko znajduje się 166,98ha obszaru bagiennego.
Usytuowanie powiatu i wpływ Sudetów spowodowały, że na tutejszym
terenie występuje cieplejszy i specyficzny mikroklimat. Cechują go
obfite opady (średnio 630mm rocznie) i znaczna ilość dni burzowych,
których najwięcej występuje w lipcu. Zimy są łagodniejsze, a śnieg
utrzymuje się tylko przez 40 – 60 dni. Znaczne zawilgocenie
powietrza w okresie późnej jesieni i zimy powoduje utrzymanie się
mgieł oraz zachmurzeń.
Powiat Żarski położony jest na obszarze
„pomostowym” między Krajem Związkowym Brandenburgii i Krajem
Związkowym Saksonii a Polską. Takie charakterystyczne
usytuowanie w Europie, a także w obszarze kraju, spowodowało w
swym historycznym rozwoju rozmieszczenie sieci osadniczej i
ukształtowanie infrastruktury komunikacyjnej, która ma
charakter tranzytowy, zarówno krajowy jak i międzynarodowy,
przede wszystkim na kierunku zachód–wschód. Przez powiat
przebiega droga o znaczeniu międzynarodowym: Wrocław–Forst–Berlin,
łącząca Europę zachodnią ze wschodnią. W Powiecie Żarskim
drogami tranzytowymi o największym nasileniu ruchu kołowego
są: Olszyna – Wrocław, Żary – Żagań, Żary – Łęknica, Zielona
Góra – Żary – Przewóz. |