Miasto Żary

 Urząd Miejski w Żarach

ul. Rynek 1-5
68-200 Żary
tel.  68 470 8300
fax  68 374 3883
Urząd czynny:
poniedziałek-piątek - 7.30-15.30

 

www.zary.pl

 Burmistrz

 Wacław Maciuszonek

 

 Herb

 Informacje ogólne

Żary leżą na pograniczu Niziny Śląskiej i Niziny Wielkopolskiej pomiędzy dwoma dopływami Odry: Bobrem i Nysą Łużycką. Miasto jest największym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym na południu województwa lubuskiego. Żary od lat współpracują z niemieckim miastem Weißwasser, niemieckim powiatem dolnośląsko - górnołużyckim (Niederschlesischer Oberlausitzkreis). Żary należą do Euroregionu Sprewa-Nysa-Bóbr.

Nazwa "Zara" pojawia się po raz pierwszy w 1007 roku w kronice Thietmara. Wówczas to ziemia żarska wraz z Łużycami została przyłączona do Polski. Prawa miejskie Żary uzyskały w 1260 roku. Objęło ono swym zasięgiem trzy ośrodki: osadę targową przy "trakcie solnym" z Lipska do Wrocławia, gród wzniesiony pośród bagien i osadę franciszkańską, która powstała w 1274 r. W 1301 roku po raz pierwszy nazwa Terra Sarove - Ziemia Żarska wystąpiła w dokumencie wystawionym w Pradze przez kancelarię Wacława Czeskiego. Z 1329 roku pochodzi pierwsza wzmianka o burmistrzu i radzie miejskiej, w tym też roku powstał szpital miejski.
Zwierzchnictwo nad miastem obejmowali kolejno: Piastowie śląscy do 1364 roku, królowie czescy do 1635 roku, elektorowie sascy do 1815 roku, władcy Prus.

Właścicielami miasta byli przedstawiciele rodów: Dewinów, Bibersteinów, Packów i Promnitzów, których rezydencje stoją do dziś na wzgórzu zamkowym. Żarski dwór Promnitzów uznawany był za najświetniejszy sasko-polski dwór magnacki. Rozbudową i upiększeniem rezydencji w Żarach kierowali znani architekci - Spanninger i Simonetti. Dworski teatr często gościł włoskie i francuskie zespołky operowe i baletowe, w pałacu mieściła się galeria malarstwa. Już w XIV wieku w mieście istniały cechy sukienników, płócienników, piwowarów, szewców, farbiarzy... W 1414 roku miasto uzyskuje prawo bicia własnej monety - tak zwanych groszy Biebersteinów. W XIX wieku Żary stały się prężnym ośrodkiem przemysłowym. Szczególną rolę odgrywały zakłady włókiennicze, w których pracowała połowa wszystkich zatrudnionych w przemyśle. W 1802 roku na żarskich ulicach zamontowano oświetlenie.

Miasto było znaczącym węzłem kolejowym (pierwszą linię uruchomiono w 1846 roku), posiadało rozwiniętą sieć telegraficzną. W 1867 roku powstała prężnie działająca Izba Handlowo-Przemysłowa. Po wojnie francusko-proskiej (1870-1871) w Żarach stacjonował stały garnizon. Pod koniec stulecia liczba mieszkańców przekroczyła 20.000. Żary były siedzibą powiatu (od 1816 roku) i wyższej szkoły zawodowej kształcącej specjalistów w zakresie włókiennictwa. W czasie II wojny światowej Niemcy przenieśli do Żar oddział zakładów lotniczych Focke-Wulf. W kwietniu 1944 roku, po nalocie alianckim, legło w gruzach 40 % historycznej zabudowy starego miasta. W lutym 1945 roku do Żar wkroczyły wojska Armii Czerwonej. Na mocy traktatu poczdamskiego miasto powróciło do Polski.

W Żarach mieszkał i tworzył Georg Filip Telemann (1681-1767) - obok Sebastiana Bacha najwybitniejszy kompozytor niemiecki XVIII w. W latach 1704 -1709 był kapelmistrzem na dworze Erdmanna II Promnitza. Kaznodzieją Erdmanna II Promnitza był Erdmann Neumeister - jeden z czołowych twórców europejskiej pieśni protestanckiej, żyjący w latach 1671 - 1756. W żarskim gimnazjum zdał maturę Krystian Morgensern (1871-1914) - poeta i prozaik. W Żarach urodził się Tadeusz Ślusarski (1950-1998) trzykrotny olimpijczyk, dwukrotny mistrz Europy, pięciokrotny mistrz Polski, rekordzista Europy, czterokrotny rekordzista Polski w skoku o tyczce.

Warto zobaczyć: renesansowy zamek Dewinów-Biebersteinów z XIII wieku, barokowy pałac Promnitzów z parkiem z XVIII wieku; kościół św. Piotra z XIII wieku, Brama Błękitna z 1708 roku, gotycki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa i kamienna dzwonnica z XIII wieku; gotycko-renesansowa nadintendentura z początku XVI wieku, ratusz z przełomu XIV i XV wieku z renesansowym portalem, mury obronne z wieżą Bramy Dolnej z XIII wieku, pofranciszkański kościół z 1718 roku.

 

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2002 - pobierz .pdf

 Rada Miasta Żary

• Candekidis Georgios, 50 lat (212 głosów) - KW Platforma Obywatelska RP
• Czerwiński Piotr, 53 lata (99 głosów) - KW Wyborców Żarska Lewica
• Czerwonajcio Aleksander, 52 lata (245 głosów) - KW Platforma Obywatelska RP
• Gadomski Czesław, 63 lata (121 głosów) - KW Forum Samorządowe Miast i Gmin Pow. Żarskiego
• Gaik Sławomir, 49 lat (166 głosów) - KW Platforma Obywatelska RP
• Grochla Dariusz, 48 lat (129 głosów) - KW Żarskie Stowarzyszenie Tobie i Miastu
• Grubizna Marcin, 33 lata (162 głosy) - KW Platforma Obywatelska RP
• Issel Joanna, 45 lat (252 głosy) - KW Forum Samorządowe Miast i Gmin Powiatu Żarskiego
• Kępiński Bogdan, 40 lat (188 głosów) - KW Platforma Obywatelska RP
• Krasko Stanisław, 57 lat (158 głosów) - KW Platforma Obywatelska RP
• Krzyżak Lesław, 48 lat (183 głosy) - KW Żarskie Stowarzyszenie Tobie i Miastu
• Litewka Barbara, 52 lata (169 głosów) - KW Forum Samorządowe Miast i Gmin Powiatu Żarskiego
• Niezgodzki Jacek, 63 lata 196 głosów) - KW Wyborców Żarska Lewica
• Oleszewski Zenon, 66 lat (167 głosów) - KW Forum Samorządowe Miast i Gmin Powiatu Żarskiego
• Pogorzelec Roman, 60 lat (320 głosów) - KW Wyborców Żarska Lewica
• Słowikowski Aleksander, 53 lata (155 głosów) - KW Żarskie Stowarzyszenie Tobie i Miastu
• Szczotka Józef, 55 lat (151 głosów) - KW Żarskie Stowarzyszenie Tobie i Miastu
• Talaga Zbigniew, 54 lata (125 głosów) - KW Żarskie Stowarzyszenie Tobie i Miastu
• Werstler-Wojtaszek Joanna, 38 lat (179 głosów) - KW Prawo i Sprawiedliwość
• Węgier Jerzy, 69 lat (347 głosów) - KW Wyborców Żarska Lewica
• Wołowicz Franciszek, 57 lat (235 głosów) - KW Wyborców Żarska Lewica

Skład Rady wyłoniony w wyborach samorządowych w dniu 21 listopada 2010.